De klassieke zalmvlieg (door Jan Muisers)

Er zijn natuurlijk al verschrikkelijk lang “vliegen”, die gebruikt worden om vissen mee te vangen, maar de Klassieke zalmvlieg heeft zijn oorsprong in de 17de eeuw. Het zijn niet alleen Engelse vliegen maar hoofdzakelijk de Engelsen hebben dit soort vliegen beschreven.
Bv. Kapitein Richard Franck heeft in zijn boek “Nortern Memoirs”  (1694) het eerst een body van zilver tinsel beschreven, doch eerst eind 19de begin 20ste eeuw zijn de, heden meest bekende, vliegen beschreven door mensen als George M. Kelson, Majoor John Traherne, Dr. T.E.Price-Tannatt en Francis Francis.

De Engelsen hadden in die periode kolonies over de hele wereld en toegang tot de exotische vogels (veren) zoals Florican Bustard, Speckeld Bustard, Chatterer, Toucan, Macaw en Jungle Cock.

De veren van o.a. deze vogels werden dan ook gebruikt voor het maken van zalmvliegen, of omdat ze fibers hadden die lang genoeg waren voor deze grote vliegen of intensieve kleuren hadden die hier in Europa niet voorkwamen.
Bedenk wel dat de klassieke vliegen in die tijd alles behalve klassiek waren. Vele vliegen werden, net zoals dat nu ook gebeurd, door verschillende binders op verschillende manieren gebonden. Vaak waren het kleine verschillen, maar ze hadden allen dezelfde naam. Een goed voorbeeld hiervan is de Geen Highlander die ontwikkeld is door Majoor Grand, eind 19de eeuw. De vleugel van de vlieg is altijd opgebouwd uit dezelfde kleuren veren maar het lichaam heeft meerdere varianten.
Een derde van het lichaam is altijd geel maar dan zijn er varianten met groene floss met een groene hackle, groene seal dubbing met een groene hackle en beide worden ook wel eens met een gele hackle gebonden.
Het origineel werd echter gebonden met groene seal dubbing en een groene hackle veer.

Hier....een foto met de beschrijving hoe een zalm vlieg is opgebouwd. De benamingen heb ik in het Engels gedaan omdat dit de “overall” benamingen zijn.

De materialen
Eerst even iets over een van de belangrijkste onderdelen: de haak. Voor het binden van klassieke zalmvliegen wordt gebruikt gemaakt van zogenaamde blind eye haken. Dit zijn haken die geen oog hebben. En het oog wordt gemaakt van gut (daarover dadelijk meer). Haken kun je in vele maten en soorten krijgen doch zijn de meeste haken die in de “normale” winkels te koop zijn afgewerkt met lak. De betere en vaak ook veel mooiere haken worden niet afgelakt maar japaned. Bij deze haken wordt er een laagje verf opgebracht en dan gebakken in een oven, waardoor de lak er dus op vast gebakken wordt en er een veel mooier en duurzamer geheel wordt verkregen.
Deze haken worden vaak ook met de hand gemaakt. Een van de beste en tevens ook een van de weinige op onze aardbol die zulke haken maakt is Ronn Lucas Sr. Zijn haken zijn dan ook niet in een winkel te krijgen. Het verschil is soms niet direct te zien maar als er een vlieg op gebonden is, is het verschil duidelijk te zien. De proporties en “het uitzien” van het geheel is beduidend beter. Meer over de historie van haken kun je vinden op www.ronnlucassr.com    Zeer interessant.

Veel van de oorspronkelijke materialen zijn of nagenoeg niet meer te krijgen of ze zijn astronomisch in prijs. Daarom worden deze, vooral veren, vervangen door gelijk uitziende veren die goed verkrijgbaar zijn of in de benodigde kleuren geverfd worden.
Ik zal de elementen, zoals die in de bovenstaande vlieg staan, van het oog tot aan de haakbocht toelichten.
Waar niets vermeld staat zijn deze nog goed verkrijgbaar.

Guteye: Gut zijn de gedroogde zijde klieren van de zijdenrups. Ze worden wel eens vervangen maar het origineel is nog goed verkrijgbaar.
Sheek: De sheek wordt gebonden uit veertjes van o.a. de Indian crow en cotinga soorten. Moeilijk verkrijgbaar. Ze worden vervangen door bv. Red weaverbird en fairy blue Bird.
Side: Een Jungle Cock veertje (Nail).
Roof: Brown Mallard (eend).
Shoulder: Een combinatie uit barred Wood duck en Teal.
Wing: Deze is samengesteld uit de volgende segmenten: Vleugelveer van een pauw, geel, rood en groen geverfde kalkoen en geheel boven fibers van de vleugelveer van een Argus fazant.
Horns: Fibers van de staart veer van een Macaw.
Topping en Tail: Crest veertje van een goudfazant.
Underwing: Tippets (nekveren) van een goudfazant.
Tail veiling: Barred wood duck.
Tag: deze is opgebouwd uit ovaal zilver tinsel en geel floss.
But: Dit is een fiber van een struisvogel veer.
Body: Opgebouwd uit geel flos en groen seals fur
Ribs: Plat zilver tinsel
Hackle: Groene geverfde hanenveer.
Throat: geel geverfde hanenveer.
Head: Binddraad met enkele laagjes zwarte lak.

Er zijn natuurlijk tal van veren die gebruikt worden (te veel om op te noemen) waarvan zeer zeldzame zoals de veren van de Bustard soorten, Chatterer (vooral de blauwe), Arend en zwarte reiger.
Ook de vogelgriep helpt niet echt mee met het verkrijgen van dit soort veren, niet voor de leek maar zeker ook niet voor de handelaar.

De vliegen die als klassieke zalmvliegen beschouwd worden zijn:
(De afgebeelde patronen zijn niet allen klassieke patronen maar wel gebonden naar de normen van deze patronen. Deze worden freestyle vliegen genoemd.)

Hair wing vliegen. Bij deze vliegen is de vleugel opgebouwd uit haar.

Full feather wing. Hier bestaat de vleugel uit een complete veer.

Maried wing. Verschillende soorten / kleuren veren worden samen gevoegd
tot een geheel en ingebonden als vleugel.

Stripwing. Hierbij staat een kleine hoeveelheid fibers, van 1 veer, rechtstandig ingebonden op de haak.
(Denk hierbij aan een zeer spits dak van een huis)

Mixed wing. Deze vliegen lijken, wat vleugel opbouw betreft, veel op de maried wing alleen wordt de vleugel of later uitgekamd zodat de fibers los van elkaar liggen of, zoals ze eigenlijk gebonden dienen te worden, ze worden een voor een bij elkaar gevoegd zonder dat ze zich aan elkaar hechten.

Spey vliegen. Spey vleugels lijken op die van Stripwing wings met het verschil dat ze nu niet
recht maar plat (als een plat dak) op de haak gebonden worden.
Ze heten Spey vliegen omdat ze extra voor de Spey River ontwikkeld zijn.

Dee vliegen. Hier worden de vleugels gespreid, schuin naar achteren op de haak gebonden.
Ook hebben deze vliegen een extreem lange hackle, tot voorbij de haakbocht en de Jungle Cock eyes worden schuin naar beneden ingebonden en, zoals je al kunt raden, zijn deze vliegen ontwikkeld voor de River Dee.

 

Jan Muisers

(alle foto's zijn geplaatst met toestemming van de binders)